સત્યા નિકેતનમાં બનેલી જીવલેણ ઈમારત ધરાશાયી થવાની ઘટના બાદ, દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન એ સમગ્ર રાજધાનીમાં ગેરકાયદેસર બાંધકામ, અસુરક્ષિત ઈમારતો અને બાંધકામના નિયમોના ઉલ્લંઘન સામેની કાર્યવાહી તેજ કરી છે. સ્ઝ્રડ્ઢની ટીમો દિલ્હીના તમામ ૧૨ ઝોનમાં તપાસ કરી રહી છે, જેમાં અધિકારીઓ મિલકતોની માળખાગત સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા અને નિયમોના ઉલ્લંઘનની ચકાસણી કરવા માટે સ્થળ મુલાકાત લઈ રહ્યા છે. જ્યાં પણ અનિયમિતતાઓ જાેવા મળે છે, ત્યાં સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર નોટિસ જારી કરી રહ્યું છે અને મિલકતોને સીલ કરવા તેમજ તોડી પાડવાની (ડિમોલિશન) કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે. ગુરુવારે ૪૧ સ્થળોએ તોડી પાડવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી, જ્યારે ૬૧ મિલકતો સીલ કરવામાં આવી હતી. તંત્ર દ્વારા ૩૨ મિલકતોને કારણદર્શક નોટિસ પણ આપવામાં આવી હતી અને તોડી પાડવાના ત્રણ આદેશો પસાર કરવામાં આવ્યા હતા.
ગાંધી વિહારમાં ૬૫ ઈમારતો જાેખમી જાહેર
સત્યા નિકેતનની દુર્ઘટના બાદ, સ્ઝ્રડ્ઢએ ઉત્તર દિલ્હીના ગાંધી વિહારમાં જર્જરિત અને નમેલી ઈમારતો સામે પણ એક મોટી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. સ્ઝ્રડ્ઢની તપાસમાં ગાંધી વિહારના હ્લ-બ્લોકમાં ૬૫ ઈમારતો જાેખમી હોવાનું જણાયું હતું. અહેવાલો અનુસાર, આ વિસ્તારના ઘણા મકાનો સ્પષ્ટપણે નમી ગયા છે, જ્યારે કેટલીક ઈમારતો વચ્ચેનું અંતર ઘટીને માત્ર પાંચ ઇંચથી બે ફૂટ જેટલું થઈ ગયું છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે રહેવાસીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. સુરક્ષાના જાેખમને ધ્યાનમાં રાખીને, સત્તાવાળાઓએ આવી જાેખમી ઈમારતોમાં રહેતા લોકોને તે ખાલી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
પૂર્વ, પશ્ચિમ અને મધ્ય દિલ્હીમાં તોડી પાડવાની ઝુંબેશ તેજ
સ્ઝ્રડ્ઢએ ગુરુવારે પૂર્વ, પશ્ચિમ અને મધ્ય ઝોનમાં ગેરકાયદેસર બાંધકામ સામે વ્યાપક કાર્યવાહી કરી હતી. પૂર્વ ઝોનમાં ખુરેજી ખાસ, જગતપુરી અને લક્ષ્મી નગર જેવા વિસ્તારોમાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
પશ્ચિમ ઝોનમાં પશ્ચિમ પુરી, માદીપુર, સુભાષ નગર, સોમ બજાર રોડ, વિપિન ગાર્ડન, ઉત્તમ નગર, બક્કરવાલા રોડ, નાંગલી વિહાર, નિહાલ વિહાર અને નાંગલોઈમાં તોડી પાડવાની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. મધ્ય ઝોનમાં, તંત્રએ મદનપુર ખાદર એક્સ્ટેંશનમાં આવેલી ય્+૫ (ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર ઉપરાંત ૫ માળની) ઈમારત સામે કાર્યવાહી કરી હતી. સમગ્ર ઈમારતને સીલ કરતા પહેલા પાંચમા માળના ચાર પેનલ (બાંધકામના ભાગો) કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા.
ચાંદની ચોકમાં ૫૪ દુકાનો સીલ
સ્ઝ્રડ્ઢએ ચાંદની ચોકના કુચા મહાજાની જ્વેલરી માર્કેટમાં પણ કાર્યવાહી કરી હતી, જ્યાં વિવિધ ઈમારતોના બેઝમેન્ટમાંથી ચાલતી દુકાનો સીલ કરવામાં આવી હતી. આ વિસ્તારમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ ૫૪ દુકાનો સીલ કરવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહીથી વેપારીઓમાં રોષ ફેલાયો છે, જેમનું કહેવું છે કે સીલિંગની ઝુંબેશ તેમના વ્યવસાયોને અસર કરી રહી છે. દિલ્હીના વિવિધ વિસ્તારોમાં, નાગરિક સંસ્થાની ટીમો અસુરક્ષિત માળખાઓને દૂર કરવા કે તોડી પાડવા માટે હથોડા અને ડ્રિલિંગ મશીનોનો ઉપયોગ કરી રહી છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં બુલડોઝર પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. તાત્કાલિક જાેખમ ઊભું કરતી ઈમારતોને સુરક્ષા અભિયાનના ભાગરૂપે પહેલા ખાલી કરાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ સીલ કરવામાં આવે છે અથવા તોડી પાડવામાં આવે છે.
સ્ઝ્રડ્ઢ દ્વારા ૩ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરાયા
નાગરિક સંસ્થાની કાર્યવાહી માત્ર મિલકત માલિકો અને બિલ્ડરો પૂરતી સીમિત રહી નથી. સ્ઝ્રડ્ઢએ બેદરકારીના આરોપસર અધિકારીઓ સામે પણ પગલાં લીધાં છે. ગુરુવારે, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ઝોનના બિલ્ડિંગ વિભાગ સાથે સંકળાયેલા ત્રણ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની ઓળખ આસિસ્ટન્ટ એન્જિનિયર રવિન્દ્ર કુમાર અને જુનિયર એન્જિનિયરો સુમન સૌરભ અને મોહિત યાદવ તરીકે કરવામાં આવી છે. બિલ્ડિંગ અને સુરક્ષા નિયમોના અમલીકરણ અંગે નાગરિક સંસ્થાની ટીકા થઈ રહી છે તેવા સમયે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. અગાઉ, સત્ય નિકેતનમાં ઈમારત ધરાશાયી થયા બાદ, મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ ડેપ્યુટી કમિશનર સહિત પાંચ સ્ઝ્રડ્ઢ અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરી હતી.
૧,૩૫૫ ઁય્ ઈમારતોનો સર્વે ચાલુ
આ કડક કાર્યવાહી વચ્ચે, સ્ઝ્રડ્ઢની ટીમો દિલ્હીના વિવિધ ભાગોમાં ચાલતા પેઈંગ ગેસ્ટ (ઁય્) આવાસનો સર્વે પણ કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં ૧,૩૫૫ ઈમારતોનો સર્વે કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં આશરે ૨૭,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓ રહે છે. સર્વે કરાયેલી ઈમારતોમાંથી ૧,૩૦૪ સુરક્ષિત હોવાનું જણાયું હતું અને તેમાં ૨૬,૯૧૭ લોકો રહેતા હતા. ત્રણ ઈમારતોને જાેખમી જાહેર કરવામાં આવી હતી, જ્યારે નવ ઈમારતોમાં મોટા સમારકામની જરૂર હોવાનું જણાયું હતું. ગેરકાયદેસર ઁય્ અને અસુરક્ષિત ઈમારતો સામેની કાર્યવાહીને કારણે વિદ્યાર્થીઓ માટે રહેઠાણનો પડકાર પણ ઊભો થયો છે; જેમાંથી ઘણાને સીલ કરાયેલી અથવા અસુરક્ષિત જાહેર કરાયેલી મિલકતો ખાલી કરવી પડી શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓની મદદ માટે ન્ય્ દ્વારા ૧૮ સભ્યોની સમિતિને મંજૂરી
વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી રહેઠાણની સમસ્યાઓના નિરાકરણ માટે, દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરનજીત સિંહ સંધુએ ૧૮ સભ્યોની ઉચ્ચ-સ્તરીય સમિતિની રચનાને મંજૂરી આપી છે. દિલ્હીના શિક્ષણ મંત્રી આશિષ સૂદની સમિતિના અધ્યક્ષ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ સમિતિ ઁય્ આવાસને લગતા વર્તમાન નિયમોની સમીક્ષા કરશે અને વિદ્યાર્થીઓ માટે વૈકલ્પિક રહેઠાણની વ્યવસ્થાઓ તપાસશે. તેને નીચે મુજબની જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે:
વિદ્યાર્થીઓ માટે વૈકલ્પિક હોસ્ટેલ વિકસાવવાની શક્યતા તપાસવી.
વિદ્યાર્થીઓને રહેઠાણ પૂરું પાડવા માટે ખાલી સરકારી ઈમારતોનો ઉપયોગ કરી શકાય કે કેમ તે તપાસવું.
ઁય્ આવાસને લગતા વર્તમાન નિયમો અને નિયમનોની સમીક્ષા કરવી. તેની રચનાના ૬૦ દિવસની અંદર નક્કર ભલામણો સાથેનો અહેવાલ રજૂ કરો.
દિલ્હીને પોતાની જીડ્ઢઇહ્લ બટાલિયન મળશે.
રાજધાનીની આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ) પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવાના હેતુથી લેવામાં આવેલા અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ પગલા રૂપે, દિલ્હી સરકારે પોતાની ‘સ્ટેટ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ‘ (જીડ્ઢઇહ્લ)ની રચના કરવાનો ર્નિણય લીધો છે. ગુરુવારે દિલ્હી સચિવાલય ખાતે મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં ‘નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ‘ (દ્ગડ્ઢઇહ્લ)ના અધિકારીઓ સાથે જીડ્ઢઇહ્લની રચના કરવાના પ્રસ્તાવ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ યોજના હેઠળ, દિલ્હી પાસે ૧,૧૦૦ જેટલા જવાનો ધરાવતી જીડ્ઢઇહ્લની એક બટાલિયન હશે. આ દળ દિલ્હી સરકાર હેઠળ કાર્યરત રહેશે. દ્ગડ્ઢઇહ્લ દ્વારા જીડ્ઢઇહ્લના જવાનોને વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવશે. આપત્તિઓ અને મોટી દુર્ઘટનાઓ દરમિયાન શહેરની પ્રતિભાવ ક્ષમતા સુધારવા માટે ફાયર વિભાગના કર્મચારીઓ અને સિવિલ ડિફેન્સના સ્વયંસેવકોને પણ વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવશે.