કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે મુંબઈમાં યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા કહ્યું કે, મોદી સરકાર ૨૦૨૯ પહેલાં ભાજપ-આધારિત NDA શાસિત તમામ ૨૧ રાજ્યોમાં સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) લાગુ કરવા અંગે આશાવાદી છે. શાહે આતંકવાદ પ્રત્યે સરકારના ‘ઝીરો ટોલરન્સ‘ (સહેજ પણ સહન ન કરવાની) નીતિ વિશે પણ વાત કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, એર સ્ટ્રાઈક અને ‘ઓપરેશન સિંદૂર‘ જેવા અભિયાનોએ આતંકવાદ સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ સ્થાપિત કરી છે, જ્યારે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
મોદી સરકાર ત્રણ લાંબા સમયથી ચાલતા મુદ્દાઓ – કલમ ૩૭૦, નક્સલવાદ અને ઉત્તર-પૂર્વની સ્થિતિ – નું નિરાકરણ લાવે છે.
મોદી સરકાર “ઈન્ડિયા ફર્સ્ટ” (ભારત પ્રથમ) ના સિદ્ધાંત પર કામ કરી રહી છે. “આપણે ‘ફ્રેજાઈલ ફાઈવ‘ (નાજુક અર્થતંત્રો) ની શ્રેણીમાંથી બહાર આવીને વિશ્વના ટોચના પાંચ અર્થતંત્રોમાં સ્થાન મેળવ્યું છે. તાજેતરના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાના આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત ૭.૮% ના જીડીપી વૃદ્ધિ દર સાથે મુખ્ય અર્થતંત્રોમાં મોખરે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, આઝાદી પછી પહેલીવાર ભારતીય ભાષાઓને યોગ્ય માન્યતા મળવાની શરૂઆત થઈ છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે સરકારે ત્રણ લાંબા સમયથી ચાલતા મુદ્દાઓ – કલમ ૩૭૦, નક્સલવાદ અને ઉત્તર-પૂર્વની સ્થિતિ – નું પણ નિરાકરણ કર્યું છે, જેણે લગભગ પાંચ દાયકા સુધી દેશની આંતરિક સુરક્ષા માટે ખતરો ઊભો કર્યો હતો. સમાચાર એજન્સી છદ્ગૈં ના અહેવાલ મુજબ, તેમણે અગાઉની કોંગ્રેસ સરકારની ટીકા કરતા કહ્યું કે, “૨૦૧૪ પહેલાં આપણું રાષ્ટ્રીય રાજકારણ ભ્રષ્ટાચાર, જાતિવાદ અને વંશવાદી રાજકારણથી ગ્રસ્ત હતું.”
પીએમ મોદીના “વિકસિત ભારત” ના વિઝન વિશે વાત કરતા શાહે કહ્યું કે વડાપ્રધાને ૧૫ ઓગસ્ટ, ૨૦૪૭ સુધીમાં “વિકસિત ભારત” બનાવવાનો દ્રઢ સંકલ્પ કરીને દેશના ૧૪૦ કરોડ નાગરિકોને પ્રેરણા આપી છે. પીએમ મોદીની ૨૫ વર્ષની જનસેવાની ઉજવણી કરવા માટે ભાજપ અને તેના સહયોગી પક્ષો દેશવ્યાપી “સેવા સંકલ્પ અભિયાન” શરૂ કરી રહ્યા છે. ભાજપ અને સહયોગી પક્ષો ૧૭ સપ્ટેમ્બરથી ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન‘ શરૂ કરી રહ્યા છે
“ભારતીય જનતા પાર્ટી અને અમારા સહયોગી પક્ષો ૧૭ સપ્ટેમ્બરથી ૧૭ ઓક્ટોબર સુધી દેશવ્યાપી ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન‘ શરૂ કરી રહ્યા છે. આ અભિયાન દ્વારા, અમે ૨૫ વર્ષની આ પ્રેરણાદાયી યાત્રાની ગાથા, તેના ઉદ્દેશ્યો, સિદ્ધિઓ અને ભવિષ્ય માટેના અમારા સંકલ્પને દેશ સમક્ષ રજૂ કરીશું. તેનો ઉદ્દેશ્ય સેવાને જીવનશૈલી બનાવવાનો અને સંગઠનને જનભાગીદારી તથા જનકલ્યાણનું માધ્યમ બનાવવાનો છે. આ અભિયાન આ બે ઉદ્દેશ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે,” તેમ શાહે જણાવ્યું હતું.
સમાન નાગરિક સંહિતા શું છે?
નાગરિક સંહિતાની શરૂઆત સંસ્થાનવાદી ભારતના સમયમાં થઈ હતી, જ્યારે બ્રિટિશ સરકારે ૧૮૩૫ના તેના અહેવાલમાં ગુનાઓ, પુરાવા અને કરારોને લગતા ભારતીય કાયદાઓના સંહિતાકરણમાં એકરૂપતાની હિમાયત કરી હતી; જાેકે, તેમાં ખાસ ભલામણ કરવામાં આવી હતી કે હિંદુઓ અને મુસ્લિમોના વ્યક્તિગત કાયદાઓને આ સંહિતાકરણના દાયરાની બહાર રાખવામાં આવે.
બ્રિટિશ શાસનના અંત સાથે, વ્યક્તિગત બાબતોને લગતા વિવિધ કાયદાઓના પ્રસારને કારણે સરકારે ૧૯૪૧માં ‘હિંદુ કોડ બિલ‘નો મુસદ્દો તૈયાર કરવા માટે બી.એન. રાવ સમિતિની રચના કરી હતી. આ સમિતિનું કાર્ય સામાન્ય હિંદુ કાયદાઓના સંહિતાકરણની આવશ્યકતા તપાસવાનું અને મહિલાઓને સમાન અધિકાર આપે તેવા સંહિતાબદ્ધ હિંદુ કાયદાની ભલામણ કરવાનું હતું.
ભારતમાં જાતિ અને ધર્મ પર આધારિત કાયદાઓ અને લગ્ન સંબંધી કાયદાઓને કારણે સામાજિક માળખું વિભાજિત થયું છે. તેથી, એક એવી સમાન નાગરિક સંહિતાની માંગ વધી રહી છે જે તમામ જાતિઓ, ધર્મો, વર્ગો અને સમુદાયોને એક જ વ્યવસ્થામાં એકીકૃત કરે. વિવિધ પ્રકારના કાયદાઓનું અસ્તિત્વ ન્યાયિક પ્રણાલીને પણ અસર કરે છે.
હાલમાં, લોકો લગ્ન અને છૂટાછેડા જેવા મુદ્દાઓના ઉકેલ માટે વ્યક્તિગત કાયદા બોર્ડનો આશરો લે છે. યુસીસી નો એક મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દેશ્ય ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની કલ્પના મુજબ સંવેદનશીલ જૂથોને સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો અને સાથે સાથે એકતા દ્વારા રાષ્ટ્રવાદી ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. એકવાર અમલમાં આવ્યા પછી, આ સંહિતા દ્વારા ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત હાલના ભિન્ન કાયદાઓ – જેમ કે હિંદુ કોડ બિલ, શરિયત કાયદા અને અન્ય – ને સરળ બનાવવાની અપેક્ષા છે.