દિલ્હી હાઈકોર્ટને સાત નવા ન્યાયાધીશો મળવા જઈ રહ્યા છે, આ નિમણૂકો સાથે હાઈકોર્ટમાં કાર્યરત ન્યાયાધીશોની કુલ સંખ્યા વધીને ૫૦ થઈ જશે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી. કે. ઉપાધ્યાય હાઈકોર્ટના પરિસરમાં સવારે ૧૦ વાગ્યે યોજાનાર સમારોહમાં નવા નિયુક્ત ન્યાયાધીશોને શપથ લેવડાવશે.
શપથ લેનારા સાત ન્યાયિક અધિકારીઓમાં નિવેદિતા અનિલ શર્મા, નિશા સહાય સક્સેના, સંજય શર્મા, ભરત પરાશર, અદિતિ ચૌધરી, દિનેશ ભટ્ટ અને અરુણ ભારદ્વાજનો સમાવેશ થાય છે.
સાત ન્યાયિક અધિકારીઓ દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં જાેડાશે
આ તમામ સાત ન્યાયિક અધિકારીઓ અત્યાર સુધી દિલ્હીની જિલ્લા ન્યાયતંત્રમાં સેવા આપી રહ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટના કોલેજિયમ દ્વારા તેમના નામોની ભલામણ કરવામાં આવ્યા બાદ તેમને હાઈકોર્ટમાં બઢતી આપવામાં આવી છે.
કોલેજિયમની ભલામણ બાદ કેન્દ્ર સરકારે ૧૯ સપ્ટેમ્બરે તેમની નિમણૂક માટેનું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું.
આ નિમણૂકો દિલ્હી હાઈકોર્ટની ક્ષમતામાં વધારો કરશે, જ્યાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર થયેલી સંખ્યા ૬૦ છે. નિમણૂક અંગેની માહિતી અનુસાર, સાત નવી નિમણૂકો સાથે હાઈકોર્ટમાં કાર્યરત ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધીને ૫૦ થઈ જશે.
શપથ ગ્રહણ સમારોહ સોમવારે સવારે ૧૦ વાગ્યે દિલ્હી હાઈકોર્ટ સંકુલમાં શરૂ થશે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ૬૦ મંજૂર પદો છે
દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં હાલમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર થયેલી સંખ્યા ૬૦ છે. સાત નવી નિમણૂકો કાર્યરત ન્યાયાધીશોની સંખ્યાને મંજૂર ક્ષમતાની નજીક લઈ જશે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટના લાંબા ઇતિહાસ અને દાયકાઓ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં ન્યાયતંત્રના વિસ્તરણના સંદર્ભમાં પણ આ ઘટનાક્રમ મહત્વપૂર્ણ છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી?
દિલ્હી હાઈકોર્ટ અસ્તિત્વમાં ૩૧ ઓક્ટોબર, ૧૯૬૬ના રોજ આવી હતી. જાેકે, અલગ હાઈકોર્ટની સ્થાપના પહેલાં દિલ્હીના ન્યાયિક વહીવટમાં અનેક ફેરફારો થયા હતા.
શરૂઆતમાં, ૧૯૧૯માં સ્થપાયેલી લાહોર હાઈકોર્ટનું અધિકારક્ષેત્ર પંજાબ અને દિલ્હી બંને પર હતું. આ વ્યવસ્થા ૧૯૪૭માં દેશના ભાગલા સુધી ચાલુ રહી હતી.
૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ના રોજ ‘ઈસ્ટ પંજાબ હાઈકોર્ટ‘ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. તેની કાર્યવાહી શિમલાની પીટરહોફ બિલ્ડિંગથી શરૂ થઈ હતી. જાન્યુઆરી ૧૯૮૧માં લાગેલી આગમાં આ ઈમારત નાશ પામી હતી.
૧૯૫૪-૫૫માં, પંજાબ સરકારે પોતાની કામગીરી ચંદડીગઢ ખસેડ્યા બાદ, હાઈકોર્ટ પણ ત્યાં સ્થળાંતરિત થઈ અને ‘પંજાબ હાઈકોર્ટ‘ તરીકે ઓળખાવા લાગી. દિલ્હીને લગતા કેસોની સુનાવણી માટે એક સર્કિટ બેન્ચની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
જેમ જેમ દિલ્હીની વસ્તી અને મહત્વ વધ્યું, તેમ સંસદે ૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૬૬ના રોજ ‘દિલ્હી હાઈકોર્ટ એક્ટ‘ પસાર કર્યો. ત્યારબાદ, ૩૧ ઓક્ટોબર, ૧૯૬૬ના રોજ અલગ દિલ્હી હાઈકોર્ટની સ્થાપના કરવામાં આવી.
શરૂઆતમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ચાર ન્યાયાધીશો હતા.
જ્યારે દિલ્હી હાઈકોર્ટની સ્થાપના થઈ ત્યારે તેમાં માત્ર ચાર ન્યાયાધીશો હતા. તેઓ હતા – મુખ્ય ન્યાયાધીશ કે. એસ. હેગડે, ન્યાયાધીશ આઈ. ડી. દુઆ, ન્યાયાધીશ એચ. આર. ખન્ના અને ન્યાયાધીશ એસ. કે. કપૂર.
શરૂઆતના વર્ષોમાં, દિલ્હી હાઈકોર્ટ હિમાચલ પ્રદેશના કેસો પણ સંભાળતી હતી. હાઈકોર્ટની એક બેન્ચ શિમલાની રેવેન્સવુડ ઈમારતમાં બેસતી હતી. આ વ્યવસ્થા ૨૫ જાન્યુઆરી, ૧૯૭૧ના રોજ સમાપ્ત થઈ, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ એક પૂર્ણ-કક્ષાનું રાજ્ય બન્યું.
સમય જતાં, દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર કરાયેલી સંખ્યામાં વધારો થયો. હાલમાં તેમાં ૬૦ મંજૂર પદો છે, જેમાં ૪૫ કાયમી અને ૧૫ વધારાના (એડિશનલ) ન્યાયાધીશોનો સમાવેશ થાય છે.
સાત નવી નિમણૂકો દિલ્હી હાઈકોર્ટની ન્યાયિક ક્ષમતામાં વધુ એક ઉમેરો કરે છે; નવા ન્યાયાધીશો શપથ લીધા બાદ વિધિવત રીતે પોતાનો કાર્યભાર સંભાળશે.