નવીદિલ્હી
દિલ્હીના પોલીસ કમિશનર પદેથી આજે નિવૃત્ત થયા રાકેશ અસ્થાના. ભારતીય પોલીસ સેવાના અધિકારી પદે ૧૯૮૪ થી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરનાર રાકેશ અસ્થાના પાસે કીર્તિમાન અને સફળતાનો ખજાનો છે. જે એમણે ૩૮ વર્ષના પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન હાંસલ કર્યો અને જેની પર કોઈ પણ ગર્વ કરી શકે એમ છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી પોલીસ વર્દી ધારણ કરનાર દેશના સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારી હતા રાકેશ અસ્થાના. ૬૦ વર્ષની કાયમી નોકરીના નિયમ અનુસાર તો તેઓ ગત વર્ષે જુલાઈ માસમાં જ નિવૃત્ત થઈ જતાં હતાં પરંતુ નરેન્દ્ર મોદી સરકારે નિવૃત્તિના ત્રણ દિવસ પહેલા જ એમને એક વર્ષનું એક્સ્ટેન્શન્સ આપીને દિલ્લી પોલીસ કમિશનર બનાવી દીધા હતા. મોદીએ પોતાના વિશ્વાસુ અધિકારીને એ સમયે દિલ્લીની જવાબદારી સોંપી કે જ્યારે દિલ્લી પોલીસને સબળ નેતૃત્વની જરૂર હતી કે જે અધિકારીઓ અને જવાનોનું મનોબળ વધારવાની સાથે દેશની રાજધાનીને સુરક્ષિત રાખે એટલું જ નહિ પરંતુ એને આધુનિક અને માળખાગત રીતે મજબૂત બનાવે. દિલ્લીના પોલીસ કમિશનર તરીકેના ટૂંકાગાળા દરમિયાન રાકેશ અસ્થાનાએ ઘણી મોટી સફળતાઓ હાંસલ કરી અને મોદી સરકારના વિશ્વાસને અકબંધ રાખ્યો. માળખાગત સુવિધાઓમાં સુધાર કરવામાં તેઓ ઘણા આગળ વધ્યા, જેની દુનિયાના સૌથી મોટા મેટ્રોપોલિટન પોલીસ દળને ખાસ જરૂર હતી. રાષ્ટ્રીય રાજધાની હોવાને લીધે જે રીતે દિલ્લીમાં વસ્તી વધારો થયો અને ગુનાની દુનિયામાં બદલાવ થયા, એ પડકાર ઝીલવા માટે દિલ્લી પોલીસના કામકાજમાં પણ સુધારની તાતી જરૂરિયાત હતી. જે સમજતાં અસ્થાનાએ આ દિશામાં તેજીથી પગલાં લીધા. પોલીસ કમિશનર તરીકે અસ્થાનાના એક વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન, પોલીસ સ્ટેશન સ્તરે અનેક ફેરફારો થયા. લાંબા સમય પછી એવું બન્યું કે પોલીસ સ્ટેશનોની હરાજી બંધ થઈ. ક્રીમી પોલીસ સ્ટેશનોમાં નિમણૂક માટે વ્યાપક લોબિંગ થયું હતું, મેરિટ કરતાં અન્ય ક્ષમતાઓને આધારે નિમણૂકો કરવામાં આવી હતી. આને બદલીને, અસ્થાનાએ જબરદસ્ત ચકાસણી અને સંપૂર્ણ પારદર્શિતા સાથે એસએચઓની નિમણૂક કરી, જેઓ તેમના કામ અને સારા રેકોર્ડને કારણે પોલીસ સ્ટેશનોના ઈન્ચાર્જ બન્યા, અને અન્ય કોઈ આધાર પર નહીં. મહિલા અધિકારીઓને પણ ઘણી પસંદગી આપવામાં આવી હતી. પોલીસ સ્ટેશનોથી માંડીને ઉપર સુધી દરેક જગ્યાએ સક્ષમ મહિલા અધિકારીઓ રાખવામાં આવી હતી, મહત્વની જગ્યાઓ પર તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. પોલીસ કમિશનરના દરવાજા કોન્સ્ટેબલથી લઈને ઉપર સુધીના અધિકારીઓ માટે ખુલ્યા. કોન્સ્ટેબલો અને જુનિયર ઓફિસરો કમિશનર સાથે વાત કર્યા વિના નિવૃત્ત થઈ જતા હતા, જેઓ સામે બેસીને મુશ્કેલી પૂછવાનું કહેતા હતા. અસ્થાના માત્ર તેમની ઓફિસમાં જ નહીં પરંતુ દિલ્હીના દરેક વિસ્તારમાં બધાને મળ્યા હતા. આનાથી સૈનિકો અને અધિકારીઓનું મનોબળ વધ્યું. માળખાકીય સુધારાના માર્ગે આગળ વધીને પોલીસ સ્ટેશન સ્તરે કાયદો અને વ્યવસ્થાની પુનઃસ્થાપના અને તપાસની કામગીરી અલગથી કરવામાં આવી હતી, જેથી એકની બાબતમાં બીજી બાજુ નબળી ન પડે. કોર્ટમાં ઘણા મોટા કેસો નબળી તપાસના કારણે પડ્યા. અસ્થાનાએ ખાતરી કરી હતી કે તેમાં કોઈ ભૂલ નથી. નવા સાયબર પોલીસ સ્ટેશનોની સ્થાપના કરી, પીસીઆર વિંગને પોલીસ સ્ટેશનો સાથે મર્જ કરી. દિલ્હી પોલીસની સમગ્ર કામગીરીને ૧૪ વર્ટીકલ્સમાં વિભાજિત કરી છે, જેથી કાર્યક્ષમતા વધારી શકાય. પોલીસ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના કામના કલાકો અનંત ન હોવા જાેઈએ, તેથી શિફ્ટ સિસ્ટમ શરૂ કરવામાં આવી, ફીડબેક ગોઠવવામાં આવ્યા, સોશિયલ મીડિયા પર વ્યવસ્થિત રીતે મોનિટરિંગ કરવામાં આવ્યું, જેથી ક્યાં, શું થઈ રહ્યું છે, તે સમયસર જાણી શકાય અને પોલીસ તે મુજબ પગલાં લઈ શકે છે.
