વીમા વિનાના વાહનો પર કડક કાર્યવાહી કરવાના સુપ્રીમ કોર્ટના ઐતિહાસિક નિર્દેશોએ ઘણા વાહન માલિકોને હવે સામનો કરી રહેલા મૂળભૂત પ્રશ્ન – મોટર વીમો કેવી રીતે ખરીદવો અથવા રિન્યૂ કરવો તેના પર પ્રકાશ પાડ્યો છે.
ન્યાયાધીશ સંજય કરોલ અને પ્રશાંત કુમાર મિશ્રાની બેન્ચે મંગળવારે કેન્દ્ર અને વીમા નિયમનકારી અને વિકાસ સત્તામંડળ (ૈંઇડ્ઢછૈં) ને એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો જેના હેઠળ વીમા વિનાના વાહનોને પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણ આપવાનો ઇનકાર કરી શકાય, ૐ્ એ અગાઉ અહેવાલ આપ્યો હતો. તેણે વીમા વિનાના વાહનોને આપમેળે ઓળખવા અને દંડ કરવા માટે ટેકનોલોજી-સંચાલિત અમલીકરણ પદ્ધતિનો પણ આદેશ આપ્યો હતો.
ભારતીય રસ્તાઓ પર દોડતા લગભગ ૫૬ ટકા વાહનો વીમા વિનાના રહે છે તેનું અવલોકન કરતાં, બેન્ચે કહ્યું કે માર્ગ અકસ્માતના ભોગ બનેલા લોકોને વળતર આપવાની કાનૂની સુરક્ષા ઘણીવાર “વિલંબિત, જાે નિષ્ફળ ન જાય તો” થાય છે, જેના કારણે પીડિતો અને તેમના પરિવારોને લાંબા સમય સુધી મુકદ્દમામાં ફરજ પાડવામાં આવે છે.
“મોટર વાહન કાયદાની કલમ ૧૪૬ હેઠળ ફરજિયાત વીમા પાછળનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત એ નથી કે માર્ગ અકસ્માતના ભોગ બનેલા લોકોને વળતર આપવામાં આવે, પરંતુ તે પણ છે કે તેમને લાંબા સમય સુધી મુકદ્દમામાં ન ખેંચવામાં આવે,” કોર્ટે નોંધ્યું.
આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે, વાહન માલિકો મોટર વીમો કેવી રીતે ખરીદી શકે છે અથવા રિન્યૂ કરી શકે છે તે અહીં છે.
તમારા વાહનનો વીમો કેવી રીતે કરાવવો
નવા વાહન સાથે વીમો ખરીદવો
ઘણા ખરીદદારો વાહન ખરીદતી વખતે ડીલરશીપ દ્વારા જ વીમો મેળવે છે. કાર અને ટુ-વ્હીલર ડીલરો સામાન્ય રીતે એક અથવા વધુ વીમા કંપનીઓ સાથે જાેડાણ ધરાવે છે અને ડિલિવરી સમયે પોલિસી ઓફર કરે છે. ખરીદદારો ફરજિયાત થર્ડ-પાર્ટી વીમા અને વ્યાપક પોલિસી વચ્ચે પસંદગી કરી શકે છે, સાથે શૂન્ય ઘસારો, રોડસાઇડ સહાય અને એન્જિન સુરક્ષા જેવા વૈકલ્પિક ઉમેરણો પણ આપી શકે છે.
જાેકે, ખરીદદારો ડીલર દ્વારા ઓફર કરાયેલ વીમો ખરીદવા માટે બંધાયેલા નથી. વાહન નોંધણી કરાવતા પહેલા તેઓ બીજા વીમાદાતા પાસેથી પોલિસી પસંદ કરી શકે છે.
ઓનલાઇન વીમો ખરીદવો
વાહન માલિકો વીમા કંપનીની વેબસાઇટ અથવા મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા અથવા પોલિસીબજાર, એકો, ઇન્શ્યોરન્સદેખો જેવા ઓનલાઇન વીમા સરખામણી પ્લેટફોર્મ દ્વારા પણ સીધો વીમો ખરીદી શકે છે.
સામાન્ય રીતે, ખરીદદારોએ નવા વાહન માટે વાહન નોંધણી નંબર અથવા ચેસિસ વિગતો, માલિકની વિગતો અને, નવીકરણના કિસ્સામાં, દાવાઓની વિગતો સહિત, અગાઉની પોલિસી માહિતી પ્રદાન કરવાની જરૂર છે. પોલિસીઓ સામાન્ય રીતે ચુકવણી પછી થોડીવારમાં ડિજિટલ રીતે જારી કરવામાં આવે છે.
હાલની પોલિસીનું નવીકરણ
હાલની વીમા કંપનીની વેબસાઇટ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન, શાખા કાર્યાલય અથવા અધિકૃત એજન્ટની મુલાકાત લઈને વીમા કંપની સાથે વીમા કંપનીનું નવીકરણ કરી શકાય છે.
વાહન માલિકો નવીકરણ સમયે પ્રીમિયમની તુલના કરીને અને નવી પોલિસી ખરીદીને વીમા કંપની બદલી શકે છે. જાે પાત્ર હોય, તો પાછલી પોલિસી હેઠળ મેળવેલ નો ક્લેમ બોનસ (દ્ગઝ્રમ્) સામાન્ય રીતે નવા વીમા કંપનીને ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે.
જેઓ ઑફલાઇન સેવાઓ પસંદ કરે છે તેઓ વીમા કંપનીની શાખાની મુલાકાત લઈને અથવા અધિકૃત એજન્ટો દ્વારા વાહનનું નોંધણી પ્રમાણપત્ર અને પાછલી વીમા પોલિસી લઈને પોલિસી રિન્યૂ કરી શકે છે.
જાહેર ક્ષેત્રના વીમા કંપનીઓ
મોટર વીમો નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની, ન્યૂ ઇન્ડિયા એશ્યોરન્સ, ઓરિએન્ટલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની અને યુનાઇટેડ ઇન્ડિયા ઇન્શ્યોરન્સ સહિત અનેક જાહેર ક્ષેત્રની સામાન્ય વીમા કંપનીઓ દ્વારા ઓફર કરવામાં આવે છે. પોલિસીઓ ઓનલાઈન, શાખા કચેરીઓ પર અથવા અધિકૃત એજન્ટો દ્વારા ખરીદી શકાય છે.
ખાનગી વીમા કંપનીઓ
ઘણા ખાનગી વીમા કંપનીઓ મોટર વીમો પણ ઓફર કરે છે, જેમાં ૈંઝ્રૈંઝ્રૈં લોમ્બાર્ડ, ૐડ્ઢહ્લઝ્ર ઈઇય્ર્ં, બજાજ આલિયાન્ઝ જનરલ ઇન્શ્યોરન્સ, ્છ્છ છૈંય્, છઝ્રર્દ્ભં, રિલાયન્સ જનરલ ઇન્શ્યોરન્સ, કોટક મહિન્દ્રા જનરલ ઇન્શ્યોરન્સ અને ગો ડિજિટ જનરલ ઇન્શ્યોરન્સનો સમાવેશ થાય છે.
વીમા વિનાનું વાહન ચલાવવું મોટર વાહન કાયદાનું ઉલ્લંઘન રહે છે અને દંડને પાત્ર બની શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલય (સ્ર્ઇ્ૐ) અને ૈંઇડ્ઢછૈં ને એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટની તપાસ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે જેના હેઠળ ઇંધણ પુરવઠો વાહનના વીમા સ્થિતિ સાથે જાેડવામાં આવશે.
“તેની ગેરહાજરીમાં, સંબંધિત વાહનને પેટ્રોલ પંપ પર માન્ય વીમો ન મળે ત્યાં સુધી ઇંધણ આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવશે,” બેન્ચે આદેશ આપ્યો, નોંધ્યું કે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે, સૈદ્ધાંતિક રીતે, આ દરખાસ્ત સામે કોઈ વાંધો વ્યક્ત કર્યો નથી.
કોર્ટે વધુમાં નિર્દેશ આપ્યો હતો કે વીમા વિનાના વાહનોને ઈ-ચલણ આપમેળે જારી કરવા માટે ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (છદ્ગઁઇ) કેમેરાને વીમા ડેટાબેઝ સાથે સંકલિત કરવામાં આવે, જ્યારે રાજ્યોને ટ્રાફિક પોલીસને હેન્ડહેલ્ડ ઉપકરણો અથવા મોબાઇલ એપ્લિકેશનોથી સજ્જ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે જેથી સ્થળ પર વીમાની સ્થિતિ ચકાસવામાં આવે. કેન્દ્ર દ્વારા સૂચિત કર્યા પછી વીમા વિનાના વાહનો ચલાવવા માટે વધુ કડક દંડ સૂચવતા પ્રસ્તાવિત સુધારાઓનો કડક અમલ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો.