આ સિઝનમાં જમ્મુ અને કાશ્મીરના રાજૌરી જિલ્લામાં ૧૦૦ થી વધુ જંગલમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જેમાં લગભગ ૮૫૦ હેક્ટર જંગલ જમીનને અસર થઈ છે, એમ પશ્ચિમ વર્તુળ રાજૌરીના વન સંરક્ષક સત પાલે રવિવારે જણાવ્યું હતું.
મીડિયા સાથે વાત કરતા, સત પાલે જણાવ્યું હતું કે વન વિભાગ આગને કાબુમાં લેવા અને તેને નિયંત્રિત કરવા માટે સતત કામ કરી રહ્યું છે, જે ચાલુ ગરમીના મોજા, શુષ્ક હવામાન અને પ્રદેશમાં અત્યંત જ્વલનશીલ ચિર પાઈન જંગલોની હાજરીને કારણે ભડકી રહી છે.
“જ્યારે પણ જંગલમાં આગની ઘટના બને છે, ત્યારે તેને તાત્કાલિક ઓલવવાનો પ્રયાસ કરો. શરૂઆતની થોડી મિનિટો સૌથી મહત્વપૂર્ણ હોય છે. અમારા સ્ટાફ અને સંસાધનો ઘણીવાર દૂરના અથવા પહાડી વિસ્તારોમાં પહોંચવામાં સમય લે છે, તેથી હું લોકોને, ખાસ કરીને ઉનાળા દરમિયાન મુસાફરી કરતા અથવા ફરતા લોકોને સાવચેતી રાખવા વિનંતી કરું છું. કૃપા કરીને બીડી અથવા સિગારેટ જેવી વસ્તુઓ ફેંકવાનું ટાળો,” સત પાલે જણાવ્યું.
તેમણે રહેવાસીઓને અપીલ કરી કે તેઓ જંગલમાં આગની કોઈપણ ઘટનાના કિસ્સામાં તાત્કાલિક અધિકારીઓને જાણ કરે અને આગના ફેલાવાને રોકવામાં મદદ કરે. “જાે તમને આગ લાગે તો તરત જ તેને કાબુમાં લેવાનો પ્રયાસ કરો અને વિભાગને જાણ કરો,” તેમણે કહ્યું.
સંરક્ષકે જણાવ્યું કે જંગલમાં લાગેલી આગની વહેલી તકે શોધ માટે વિભાગ ટેકનોલોજી પર વધુને વધુ આધાર રાખી રહ્યો છે.
“અમને શોધ માટે ટેકનોલોજી તરફથી નોંધપાત્ર મદદ મળી રહી છે. ફોરેસ્ટ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા (દેહરાદૂન) એ અમારા સ્ટાફની સંપર્ક વિગતો નોંધી છે. તેમના વિસ્તારમાં આગ લાગતાની સાથે જ અમને તરત જ સ્થાન સંકલન અને આગની ચેતવણી મળે છે,” તેમણે કહ્યું.
જાેકે, તેમણે નોંધ્યું કે જિલ્લાના મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ અને અનેક સ્થળોએ રોડ કનેક્ટિવિટીના અભાવને કારણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવું એક મોટો પડકાર રહે છે.
“વાસ્તવિક પડકાર સ્થળ પર પહોંચવાનો અને આગને કાબુમાં લાવવાનો છે, ખાસ કરીને કારણ કે કેટલાક દૂરના વિસ્તારોમાં રસ્તાની સુલભતાનો અભાવ છે,” તેમણે ઉમેર્યું.
પ્રદેશની સંવેદનશીલતા પર પ્રકાશ પાડતા, સત પાલે કહ્યું કે રાજૌરીમાં બે વન વિભાગો છે જે ચીર પાઈન જંગલોથી ભરેલા વિશાળ ડુંગરાળ લેન્ડસ્કેપમાં ફેલાયેલા છે, જે આગ પકડવાની ખૂબ જ સંભાવના ધરાવે છે.
“રાજૌરીમાં બે વન વિભાગો છે અને તે વિશાળ, ડુંગરાળ પ્રદેશને આવરી લે છે જે જંગલની આગ માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે અહીંના જંગલો મુખ્યત્વે ચીર પાઈનના વૃક્ષોથી બનેલા છે,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે વિભાગ જંગલની આગની અસર ઘટાડવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે, ત્યારે વન્યજીવોના રહેઠાણોને થોડું નુકસાન અનિવાર્ય છે. “ચોક્કસ વિસ્તારોમાં વન્યજીવ અને પક્ષીઓના માળાઓને અનિવાર્યપણે થોડું નુકસાન થાય છે, અમે આવા નુકસાનને શક્ય તેટલું ઓછું કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. હવામાન પરિસ્થિતિઓ આમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે,” તેમણે કહ્યું.
વન વિભાગે વન સંસાધનોના રક્ષણ માટે તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે અને જિલ્લામાં જંગલની આગના વધતા જાેખમને પહોંચી વળવા માટે જાહેર સહયોગની માંગ કરી છે.