ભારત સમગ્ર વિશ્વને વસુધૈવ કુટુંબકમના મંત્ર સાથે જોડીને સમૃદ્ધિની શોધમાં આગળ વધ્યું.
ગ્લોબલ સાઉથમાં ભારતનું ઊભરતું નેતૃત્વ અને ગ્લોબલ સાઉથ અને નોર્થ વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવાનું તેનું મહત્વનું મિશન પ્રશંસનીય છે – એડવોકેટ કિશન સનમુખદાસ ભવનાની ગોંદિયા
ગોંદિયા – વૈશ્વિક સ્તરે, પોલેન્ડ, પાપુઆ ન્યુ ગિની, ઑસ્ટ્રિયા વગેરે જેવી સત્તાવાર મુલાકાતો પર 40-50 વર્ષોમાં કોઈ ભારતીય PM વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ગયા નથી. વૈશ્વિક સંઘર્ષનું કારણ બની ગયેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાંથી યુક્રેન પણ પસાર થઈ રહ્યું છે ત્યારે ભારતને પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં એક શક્તિશાળી દેશ તરીકે જોવામાં આવે છે, જ્યારે ગ્લોબલ સાઉથમાં પણ ભારત નેતૃત્વ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તેવી જ રીતે, G-20 ની યજમાની, ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોમાં ભારતની સ્થિતિ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્ય માટે ભારતની લોબિંગ સહિત આવા ઘણા પ્રસંગો આવ્યા છે, જ્યાં ભારતને વજનદાર પ્રતિષ્ઠા મળી છે, જેમાં ભારતનો મજબૂત પડઘો છે.
વિશ્વમાં આજે બીજી તરફ, વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી રાજા કહેવાતા અમેરિકામાં, ભારતીય મૂળના કમલા હેરિસ શિકાગોમાં યોજાઈ રહેલા ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધિવેશનમાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે ઔપચારિક ઉમેદવાર બન્યા. 18-22 ઓગસ્ટ 2024. જે દરેક ભારતીય માટે ગર્વની વાત છે.
જો કે તેના પરિણામો કંઈ પણ હોઈ શકે છે, તે વાત રેખાંકિત કરવા યોગ્ય છે કે એક મૂળ ભારતીય ઉમેદવાર ઉમેદવાર બન્યા છે, બીજી તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ઈવેન્ટમાં સંકેત આપ્યો છે કે જો તેઓ રાષ્ટ્રપતિ બનશે તો તેઓ ઈલોન મસ્કને તેમની કેબિનેટમાં મંત્રી બનાવશે. વ્હાઇટ હાઉસમાં સલાહકારનો દરજ્જો આપવામાં આવશે. વસુધૈવ કુટુંબકમના મંત્ર સાથે સમગ્ર વિશ્વને એક દોરામાં બાંધીને ભારત સમૃદ્ધિના પ્રયાસમાં આગળ વધી રહ્યું હોવાથી અને થોડા મહિનામાં અમેરિકામાં યોજાનારી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીને લઈને અનેક ગણગણાટ ચાલી રહ્યો છે, જેના પર સૌની નજર મંડાયેલી છે. આખું વિશ્વ નિશ્ચિત છે, તેથી આજે આપણે આ લેખ દ્વારા મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી ચર્ચા કરીશું, ભારતના વિઝન 2047 અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીનો વિશ્વમાં પડઘો પડી રહ્યો છે.
મિત્રો, જો આપણે મલેશિયાના વડા પ્રધાનની ભારત મુલાકાત વિશે વાત કરીએ, તો માનનીય રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાને કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિને એ જાણીને આનંદ થયો કે બંને પક્ષોએ તેમની ભાગીદારીને ભારત-મલેશિયાના સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું સ્તર અને સહકારના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં તેના અમલીકરણ માટે કાર્યલક્ષી માર્ગ નકશા તરફ આગળ વધીને કહ્યું કે ભારત વૈશ્વિક દક્ષિણમાં એક મજબૂત ભાગીદાર તરીકે જુએ છે. મલેશિયા એ આસિયાનમાં ભારતનું મુખ્ય ભાગીદાર છે અને અમારી એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી અને ઈન્ડો પેસિફિક વિઝનમાં એક મહત્ત્વનો દેશ છે.
રાષ્ટ્રપતિએ 2025માં આસિયાનનું અધ્યક્ષપદ સંભાળવા બદલ મલેશિયાને અભિનંદન આપ્યા હતા અને પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત મલેશિયા સાથે કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે અને દરેક શક્ય સહયોગ આપશે. શાંતિપૂર્ણ અને સમૃદ્ધ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના અમારા સામાન્ય ઉદ્દેશ્યોને હાંસલ કરવાના પ્રયાસોમાં. માનનીય પીએમએ કહ્યું, ભારત અને મલેશિયા વ્યાપક રાજકીય ભાગીદારીનો એક દાયકા પૂર્ણ કરી રહ્યા છે. અને છેલ્લા બે વર્ષમાં વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમના સમર્થનથી અમારી ભાગીદારીમાં નવી ગતિ અને ઉર્જા આવી છે. આજે અમે પરસ્પર સહયોગના તમામ ક્ષેત્રો પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી. અમે નોંધીએ છીએ કે અમારો દ્વિપક્ષીય વેપાર સતત પ્રગતિ કરી રહ્યો છે. હવે અમારો ધંધો પણ રૂપિયા અને રિંગિટમાં થઈ રહ્યો છે. છેલ્લા વર્ષમાં મલેશિયાથી ભારતમાં 5 અબજ ડોલરનું રોકાણ થયું છે.
આજે અમે નક્કી કર્યું છે કે અમારી ભાગીદારીને વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં ઉન્નત કરવામાં આવશે. અમે માનીએ છીએ કે આર્થિક સહયોગમાં હજુ પણ ઘણી સંભાવનાઓ છે. દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણનું વિસ્તરણ કરવું જોઈએ. આપણે સેમિકન્ડક્ટર ફિનટેક, ડિફેન્સ ઈન્ડસ્ટ્રી, એઆઈ અને ક્વોન્ટમ જેવા નવા ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રોમાં પરસ્પર સહયોગ વધારવો જોઈએ. અમે ભારત અને મલેશિયા વચ્ચે વ્યાપક આર્થિક સહયોગ કરારની સમીક્ષાને ઝડપી બનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. ડિજિટલ ટેક્નોલોજીમાં સહકાર અને સ્ટાર્ટઅપ એલાયન્સ બનાવવા માટે ડિજિટલ કાઉન્સિલની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ભારતના UPI અને મલેશિયાના PayNetને જોડવા માટે પણ કામ કરવામાં આવશે. આજે CEO ફોરમની બેઠકમાંથી નવી શક્યતાઓ ઉભરી આવી છે. અમે બંનેએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સહયોગની નવી સંભાવનાઓ વિશે પણ વાત કરી. અમે આતંકવાદ અને ઉગ્રવાદ સામેની લડાઈમાં પણ એકમત છીએ, મંગળવારે વેપાર, રોકાણ, સંરક્ષણ સહિતના વિવિધ ક્ષેત્રો પર PM અને તેમના મલેશિયાના સમકક્ષ વચ્ચેની સઘન વાટાઘાટો બાદ ભારત અને મલેશિયાએ નિર્ણય લીધો કે બંને દેશો દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વ્યાપક વ્યૂહાત્મક તરીકે વિકસાવશે. બંને દેશોએ ઓછામાં ઓછા આઠ કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેમાંથી એક મલેશિયામાં ભારતીય કામદારોની ભરતીને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેમના હિતોનું રક્ષણ કરવા સંબંધિત છે.
મિત્રો, જો આપણે જાપાનના સંરક્ષણ અને વિદેશ મંત્રીની ભારત મુલાકાત અને 2+2 મંત્રણાની વાત કરીએ તો, ભારત અને જાપાને મંગળવારે ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનની આક્રમક સૈન્ય સ્થિતિનો સામનો કરવા માટે જોરશોરથી કામ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. બંને પક્ષોએ કહ્યું કે તેઓ મુક્ત અને નિયમો આધારિત ઈન્ડો-પેસિફિક સુનિશ્ચિત કરવાના સમાન લક્ષ્ય માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ભારત અને જાપાને દિલ્હીમાં આયોજિત ત્રીજા વિદેશ અને સંરક્ષણ મંત્રી સ્તરીય સંવાદમાં સમગ્ર વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ વિસ્તૃત કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. આ માટે બંને દેશો સુરક્ષા સહયોગ માટે નવું માળખું તૈયાર કરવા પણ સંમત થયા હતા. વાટાઘાટોમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકર અને સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે કર્યું હતું, જ્યારે જાપાન તરફથી વિદેશ પ્રધાન કો કામિકાવા અને સંરક્ષણ પ્રધાન કી હારા મિનોરુ હાજર હતા.
ભારતના વિદેશ પ્રધાન અને સંરક્ષણ પ્રધાને 2+2 મંત્રણા પહેલા તેમના જાપાની સમકક્ષો સાથે અલગ-અલગ દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરી હતી. દ્વિપક્ષીય સુરક્ષા અને સંરક્ષણ સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા અને બંને દેશો વચ્ચે વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવા જાપાન સાથે 2+2 સંવાદ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતનું 2+2 અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને રશિયા પછી જ જાપાનનું છે. સંરક્ષણ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રોમાં તેની સાથે ભાગીદારી મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે, ભારત અને જાપાન વચ્ચે તમામ ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો વિકસ્યા છે. આ સંબંધોમાં સંરક્ષણ એક મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
ઘરેલું સંરક્ષણ ક્ષમતાઓનું નિર્માણ આ વિઝનનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. સંરક્ષણ ટેકનોલોજી અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે જાપાન સાથેની ભાગીદારી ભારતના આ વિઝનને સાકાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. સંરક્ષણ પ્રધાને કહ્યું કે, વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિને જોતાં, ભારત-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્વતંત્રતા, સમાવેશીતા અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અમારી ભાગીદારી મહત્વપૂર્ણ છે.
મિત્રો, જો આપણે 18-22 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ અમેરિકાના શિકાગોમાં ડેમોક્રેટિક નેશનલ કન્વેન્શનની વાત કરીએ તો, અમેરિકાના શિકાગોમાં 18 ઓગસ્ટના રોજ ડેમોક્રેટિક નેશનલ કન્વેન્શન શરૂ થયું છે. કાર્યક્રમના અંતે રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેને ઉપરાષ્ટ્રપતિ કમલા હેરિસને મશાલ સોંપી હતી. આ સાથે કમલા ડેમોક્રેટિક પાર્ટી તરફથી ઔપચારિક રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બની ગયા છે, આ દરમિયાન તેઓ ગુરુવારે (22 ઓગસ્ટ) કાર્યક્રમના અંતિમ દિવસે ઔપચારિક ભાષણ આપશે. તે દેશ માટેનું પોતાનું વિઝન અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને હરાવવાની તેની યોજના જણાવશે. અગાઉ મંગળવારે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાનું ભાષણ હતું અને બુધવારે (21 ઓગસ્ટ) બિલ ક્લિન્ટનનું ભાષણ હતું. બિડેને કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ બિડેને તેમના વિદાય ભાષણમાં તેમના કાર્યકાળની સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેણે કહ્યું કે તેણે કમલા હેરિસ સાથે આવું કર્યું. તેમણે કોરોના યુગ દરમિયાન અમેરિકાને વિશ્વની સૌથી મજબૂત અર્થવ્યવસ્થા બનાવવાની વાત કરી હતી.
બિડેને ટ્રમ્પ પર જોરદાર નિશાન સાધ્યું. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકામાં રાજકીય હિંસા માટે કોઈ સ્થાન નથી. ટ્રમ્પ જ્યારે અમેરિકા વિશે વાત કરે છે ત્યારે એવું લાગે છે કે જાણે અમેરિકા વિખૂટા પડતો દેશ છે. તેઓ વિશ્વમાં અમેરિકાની છબી ખરાબ કરે છે, ટ્રમ્પ કહે છે કે અમેરિકા હારી રહ્યું છે, વાસ્તવમાં તે હાર્યો છે. વિશ્વના એક એવા દેશનું નામ જણાવો જે એવું ન વિચારે કે આપણે વિશ્વમાં મોખરે છીએ? અમેરિકા જીતી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના અગાઉના કાર્યકાળ કરતાં અમેરિકા હવે વધુ સમૃદ્ધ અને સુરક્ષિત છે. બિડેને કહ્યું કે તેમની પાર્ટી લોકશાહી બચાવવા માટે લડી રહી છે. તે 2020ની ચૂંટણી પણ આ જ કારણોસર લડી રહ્યો હતો. ડેમોક્રેટિક નેશનલ કન્વેન્શન માટે તમામ 50 રાજ્યોમાંથી પાર્ટીના નેતાઓ શિકાગો પહોંચ્યા છે.
તેઓ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના ઉપરાષ્ટ્રપતિ કમલા હેરિસની રાષ્ટ્રપતિ પદની ઉમેદવારીને સમર્થન કરશે. આ કાર્યક્રમમાં 50 હજાર લોકો ભાગ લઈ રહ્યા છે, જેમાંથી 5 હજાર ડેલિગેટ્સ છે. DNC એ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની સૌથી મોટી ઘટના છે જે ચૂંટણી પહેલા ચાર વર્ષમાં એકવાર થાય છે. તે 1832 માં શરૂ થયું હતું. ત્યારબાદ ડેમોક્રેટિક કાર્યકર્તાઓ બાલ્ટીમોરમાં એકઠા થયા અને તત્કાલીન પ્રમુખ એન્ડ્રુ જેક્સનને બીજી વખત પાર્ટીના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટ્યા.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર વર્ણનનો અભ્યાસ કરીએ અને તેનું વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જોવા મળશે કે ભારતનું વિઝન 2047 અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીઓ સમગ્ર વિશ્વને એક મંત્ર સાથે બાંધીને સમૃદ્ધિની શોધમાં આગળ વધી છે. વસુધૈવ કુટુમ્બકમ ગ્લોબલ સાઉથમાં ભારતનું ઉભરતું નેતૃત્વ અને ગ્લોબલ સાઉથ અને નોર્થ વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવાનું તેનું મહત્ત્વપૂર્ણ મિશન પ્રશંસનીય છે.
-લેખક દ્વારા સંકલિત – ટેક્સ એક્સપર્ટ કોલમિસ્ટ એડવોકેટ કિશન સનમુખદાસ ભવનાની ગોંદિયા મહારાષ્ટ્ર