નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે મા દુર્ગાના સ્વરૂપ મા કાત્યાયનીની વિધિ-વિધાન સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. માતા કાત્યાયની તેમની તપસ્યાના પરિણામે કાત્યાયન ઋષિની પુત્રીના રૂપમાં પ્રગટ થઈ, આ સ્વરૂપમાં તેમણે મહિષાસુરનો વધ કર્યો. દેવીની ઉપાસના કરવાથી વ્યક્તિ સરળતા, ધર્મ, સંપત્તિ, કામ અને મોક્ષની ચારેય પ્રાપ્તિ કરે છે. માતાની પૂજાની જેમ જ માતાને નિયમ પ્રમાણે અન્નકૂટ અર્પણ કરવો પણ ખૂબ જ જરૂરી છે. તેથી જ નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન માતાને તેમના નવ સ્વરૂપોમાં પ્રિય પ્રસાદ ચઢાવવો જાેઈએ.
દેવી કાત્યાયનીને મહિષાસુર મર્દની તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માતાના સ્વરૂપની વાત કરીએ તો માતા ચાર હાથી અને સિંહ પર સવાર છે. તેમના એક હાથમાં તલવાર અને બીજા હાથમાં કમળનું ફૂલ છે. અન્ય બે હાથ વરમુદ્રા અને અભયમુદ્રામાં છે. એવું માનવામાં આવે છે કે કાત્યાયનીની પૂજા કરવાથી ભક્તને ધન, કામ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે માતા કાત્યાયનીની પૂજા દરમિયાન મધ અર્પણ કરવું જાેઈએ. તેનાથી માતા પ્રસન્ન થાય છે અને સુખ-સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપે છે. નવરાત્રીના છઠ્ઠા દિવસે સાંજે પીળા કે લાલ વસ્ત્રો પહેરો. આ પછી વિધિ પ્રમાણે દેવી કાત્યાયનીની પૂજા કરો. પૂજા દરમિયાન માતાને સુગંધિત પીળા ફૂલ અને મધ અર્પણ કરો.
મા કાત્યાયનીના આ સ્વરૂપ વિશે વાત કરીએ તો, દેવી કાત્યાયની, સોનેરી અને તેજસ્વી રંગની, ચાર ભુજાઓ ધરાવતી અને રત્નોથી સુશોભિત, વિકરાળ અને ધક્કો મારતી મુદ્રામાં સિંહ પર સવારી કરે છે. તેમની આભા વિવિધ દેવતાઓના જ્વલંત ભાગો સાથે મિશ્રિત બહુરંગી છાંયો આપે છે. મા કાત્યાયનીનો ઉપરનો જમણો હાથ રક્ષણ આપવાની મુદ્રામાં અને નીચેનો હાથ આશીર્વાદ આપવાની મુદ્રામાં રહે છે. ઉપરના ડાબા હાથમાં તેણી ચંદ્રહાસ તલવાર ધરાવે છે જ્યારે નીચલા હાથમાં કમળનું ફૂલ છે.
ચૈત્ર નવરાત્રીના છઠ્ઠા દિવસે દેવી કાત્યાયનીની પૂજા કરવા માટે, સવારે સ્નાન કર્યા પછી લાલ અથવા પીળા રંગના વસ્ત્રો પહેરો.