પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ દરમિયાન અમેરિકાએ લાખો ડોલરના બે F-35 સહિત અનેક ફાઇટર જેટ ગુમાવ્યા હોવાના અહેવાલ છે, પરંતુ તેની સેનાને સૌથી મોંઘુ નુકસાન સ્ઊ-૪ઝ્ર ટ્રાઇટોન સર્વેલન્સ ડ્રોનના સ્વરૂપમાં થયું હતું. યુએસ નેવીનું હોવાથી, તે તેના શસ્ત્રાગારમાં સૌથી મોંઘા માનવરહિત વિમાનોમાંનું એક છે.
પ્રતિ યુનિટ ૨૦૦ મિલિયન ડોલરથી વધુ કિંમતનું, સ્ઊ-૪ઝ્ર ટ્રાઇટોન બે લોકહીડ માર્ટિન હ્લ-૩૫ ફાઇટર જેટ કરતાં લગભગ બમણું કિંમત ધરાવે છે, જે તેને યુએસ લશ્કરી ઇન્વેન્ટરીમાં સૌથી મોંઘા માનવરહિત પ્લેટફોર્મમાં સ્થાન આપે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નેવલ સેફ્ટી કમાન્ડ અનુસાર, ડ્રોન ૯ એપ્રિલના રોજ કર્મચારીઓને કોઈ ઈજા થયા વિના ક્રેશ થયું હતું. દુર્ઘટનાના સારાંશમાં જણાવાયું છે કે ઊંચાઈ, લાંબા સમય સુધી સહનશીલતા ધરાવતું માનવરહિત વિમાન પર્સિયન ગલ્ફમાં તૂટી પડ્યું હતું, જાેકે ઓપરેશનલ સુરક્ષા કારણોસર ચોક્કસ સ્થાન જાહેર કરવામાં આવ્યું ન હતું.
આ ઘટનાને “ક્લાસ છ” દુર્ઘટના તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે, જેનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે નુકસાન ઇં૨.૫ મિલિયનથી વધુ થાય છે અથવા વિમાન નાશ પામે છે. અમેરિકા સ્થિત સીબીએસ ન્યૂઝ અનુસાર, આ કેસમાં સામેલ વિમાનની કિંમત આશરે ઇં૨૪૦ થી ઇં૨૫૦ મિલિયન હોવાનો અંદાજ છે.
સ્ઊ-૪ઝ્ર ડ્રોન ક્યારે ખોવાઈ ગયું હતું?
સ્ઊ-૪ઝ્ર ડ્રોન ૯ એપ્રિલના રોજ ફ્લાઇટમાં કટોકટી જાહેર કર્યા પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ગાયબ થઈ ગયું હતું, જેનાથી તે ક્રેશ થયું હતું કે તેને ગોળી મારીને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા.
વિમાન પર્સિયન ગલ્ફ પર એક મિશન કરી રહ્યું હતું ત્યારે તે અચાનક નીચે ઉતર્યું અને ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ્સમાંથી ગાયબ થઈ ગયું.
હ્લઙ્મૈખ્તરંટ્ઠિઙ્ઘટ્ઠિ૨૪ ના ડેટા દર્શાવે છે કે ડ્રોન ઈરાન તરફ થોડો વળાંક લેતા અને ઝડપી ઉતરાણમાં પ્રવેશતા પહેલા કોડ ૭૭૦૦ સામાન્ય કટોકટી સંકેત પ્રસારિત કરતું હતું. પછી તે ટ્રેકિંગ સ્ક્રીનોમાંથી સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ ગયું.
સ્ઊ-૪ઝ્ર ટ્રાઇટોન વિશે
સ્ઊ-૪ઝ્ર ટ્રાઇટોન યુએસ નેવીના સૌથી અદ્યતન માનવરહિત સર્વેલન્સ પ્લેટફોર્મમાંનું એક છે, જે લાંબા સમય સુધી ચાલતા મિશન અને વિશાળ વિસ્તારના દરિયાઈ જાસૂસી માટે રચાયેલ છે.
મોટા પાયે સતત દેખરેખ માટે બનાવવામાં આવેલ, તે ૫૦,૦૦૦ ફૂટથી વધુ ઊંચાઈ પર ૨૪ કલાકથી વધુ સમય માટે કાર્યરત છે, જેની રેન્જ લગભગ ૭,૪૦૦ નોટિકલ માઈલ છે. આનાથી તે રિફ્યુઅલિંગ વગર વિશાળ સમુદ્રી વિસ્તારોનું સતત નિરીક્ષણ કરી શકે છે.
તેના ઉત્પાદક, નોર્થ્રાેપ ગ્રુમેનના જણાવ્યા મુજબ, આ ડ્રોન ૩૬૦-ડિગ્રી મલ્ટી-ઇન્ટેલિજન્સ સેન્સર સ્યુટથી સજ્જ છે, જે વ્યાપક દેખરેખ કવરેજ અને ઝડપી ધમકી શોધને સક્ષમ બનાવે છે.
તે અન્ય લશ્કરી સંપત્તિઓને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા ટ્રાન્સમિટ કરી શકે છે, જે સંકલિત મલ્ટી-ડોમેન કામગીરીને ટેકો આપે છે. આ સિસ્ટમ ઉચ્ચ ઊંચાઈ અને સહનશક્તિ જાળવી રાખીને અન્ય સ્વાયત્ત પ્લેટફોર્મના ગુપ્તચર, દેખરેખ અને જાસૂસી કવરેજ કરતાં ચાર ગણું વધારે પહોંચાડે છે.
ટ્રાઇટોન ઉચ્ચ ઊંચાઈ, લાંબા ગાળાના સહનશક્તિવાળા સ્વાયત્ત પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપે છે અને ઘણીવાર તેની નીચે ઓછી ઊંચાઈ પર ઉડતા માનવ સંચાલિત ઁ-૮છ પોસાઇડન પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ સાથે કાર્ય કરે છે.
૨૦૨૫ સુધીમાં, યુએસ નેવીએ ૨૦ ટ્રાઇટોન ડ્રોનનું સંચાલન કર્યું હતું, જેમાં ૭ વધુ મેળવવાની યોજના છે.