પંજાબ પોલીસની ‘એન્ટી-ગેંગસ્ટર ટાસ્ક ફોર્સ‘ ને મોલ્ડોવાથી ભારત ખાતે કથિત ગેંગસ્ટર અમૃતપાલ સિંહ (ઉર્ફે અમૃત ડાલમ ઉર્ફે ગુરપાલ સિંહ) ના પ્રત્યાર્પણ બાબતે મોટી સફળતા મળી છે. ગેંગસ્ટર જગ્ગુ ભગવાનપુરિયાના મુખ્ય શૂટર તરીકે કામ કરનાર આ આરોપીને ‘ઓપરેશન ઈસ્ટર્ન રીચ‘ નામના છ મહિના લાંબા, ગુપ્ત માહિતી આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન બાદ દેશમાં પાછો લાવવામાં આવ્યો હતો.
પંજાબ પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, અમૃતપાલ સિંહ નકલી પાસપોર્ટનો ઉપયોગ કરીને ભારતથી ભાગી ગયો હતો અને ત્યારબાદ યુક્રેનમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે મોલ્ડોવામાં પકડાયો હતો. આ અભિયાન પંજાબ પોલીસની છય્હ્લ અને ર્ંહ્લ્ઈઝ્ર ટીમો દ્વારા કેન્દ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓના સહયોગથી હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. પોલીસ રેકોર્ડ મુજબ, અમૃતપાલ સિંહ વિરુદ્ધ પંજાબમાં કુલ ૨૧ ગુનાહિત કેસ નોંધાયેલા છે. તેમાંથી ચાર કેસ હાલમાં ટ્રાયલના તબક્કે છે, જ્યારે બાકીના ૧૭ કેસોમાં તપાસ ચાલી રહી છે.
અમૃતપાલ સિંહ નકલી ઓળખનો ઉપયોગ કરીને કેવી રીતે ભારતથી ભાગ્યો
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, અમૃતપાલ સિંહ ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ના છેલ્લા સપ્તાહમાં ચંદડીગઢથી જારી કરાયેલા નકલી પાસપોર્ટનો ઉપયોગ કરીને ભારતથી ભાગી ગયો હતો. આ પાસપોર્ટમાં ‘ગુરપાલ સિંહ‘ની ઓળખ દર્શાવવામાં આવી હતી. ભારત છોડ્યા પછી, તે પહેલાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (ેંછઈ) ગયો અને ત્યારબાદ વિવિધ દેશોમાંથી પસાર થઈને આખરે મોલ્ડોવા પહોંચ્યો.
યુક્રેન પહોંચવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે મોલ્ડોવામાં ધરપકડ
મોલ્ડોવાના સત્તાવાળાઓએ ૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ અમૃતપાલ સિંહની ધરપકડ કરી હતી, જ્યારે તે યુક્રેનમાં પ્રવેશવા માટે ઓટાચી (ર્ંંટ્ઠષ્ઠૈ) રાજ્યની સરહદ પાર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. તેની ધરપકડ બાદ, પંજાબ પોલીસ અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓએ તેને ભારત લાવવા માટે કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. તેનું લોકેશન અને નકલી પાસપોર્ટની વિગતો કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સાથે શેર કરવામાં આવી હતી, જેના પગલે ‘રેડ કોર્નર નોટિસ‘ જારી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી અને ત્યારબાદ તે નોટિસ મેળવવામાં સફળતા મળી.
‘ઓપરેશન ઈસ્ટર્ન રીચ‘ નામનું છ મહિનાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન
પંજાબ પોલીસની છય્હ્લ અને ર્ંહ્લ્ઈઝ્ર પંજાબે અમૃતપાલ સિંહને શોધી કાઢવા અને તેને ભારત પાછો લાવવા માટે લગભગ છ મહિના સુધી ગુપ્ત માહિતી આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન ચલાવ્યું હતું. ‘ઓપરેશન ઈસ્ટર્ન રીચ‘ કોડ-નેમ ધરાવતા આ અભિયાનમાં ભારત અને વિદેશની અનેક એજન્સીઓ વચ્ચે સતત દેખરેખ અને સંકલનનો સમાવેશ થતો હતો. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે આ અભિયાન કેન્દ્રીય એજન્સીઓ તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓની મદદથી હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. પંજાબ પોલીસે આ પ્રત્યાર્પણને એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાવી છે, ખાસ કરીને એટલા માટે કે પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, યુરોપિયન દેશમાંથી આ દળ દ્વારા કરવામાં આવેલું આ પ્રથમ પ્રત્યાર્પણ છે.
મોલ્ડોવાની અદાલતે પ્રત્યાર્પણને મંજૂરી આપી
મોલ્ડોવામાં ધરપકડ બાદ અમૃતપાલ સિંહના ભારત પ્રત્યાર્પણની કાનૂની પ્રક્રિયા ઘણા મહિનાઓ સુધી ચાલી હતી. ૨૬ મે, ૨૦૨૬ના રોજ, એક અદાલતે તેના ભારત પ્રત્યાર્પણને મંજૂરી આપી હતી. ત્યારબાદ અમૃતપાલ સિંહે આ ર્નિણયને પડકાર્યો હતો, પરંતુ ‘કોર્ટ ઓફ અપીલ સેન્ટ્રૂ‘ (ર્ઝ્ર્રેિં ક છॅॅીટ્ઠઙ્મ ઝ્રીહંિે) એ ૧૬ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ તેની અપીલ ફગાવી દીધી હતી. અપીલ ફગાવી દેવા સાથે, પ્રત્યાર્પણનો આદેશ અંતિમ બની ગયો હતો.
પંજાબ પોલીસની ચાર સભ્યોની ટીમે તેને પરત લાવ્યા
કાનૂની અવરોધો દૂર થયા પછી, આરોપીનો કબજાે લેવા માટે પંજાબ પોલીસની ચાર સભ્યોની ટીમ મોલ્ડોવા ગઈ હતી. ટીમે ૧૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ ચિસિનાઉ એરપોર્ટ પર અમૃતપાલ સિંહને પોતાની કસ્ટડીમાં લીધો અને તેને ભારત પરત લાવી. આરોપી અને પંજાબ પોલીસની ટીમ ૧૨ સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીના ઈન્દિરા ગાંધી ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર પહોંચ્યા હતા.
અમૃતપાલ સિંહ વિરુદ્ધ ૨૧ ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે
પંજાબ પોલીસના રેકોર્ડ મુજબ, અમૃતપાલ સિંહ સામે પંજાબમાં ૨૧ ફોજદારી કેસ છે. આ કેસોમાં ેંછઁછ (ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ નિવારણ અધિનિયમ) અને વિસ્ફોટકો, હત્યા, આર્મ્સ એક્ટ, દ્ગડ્ઢઁજી, ખંડણી, પાસપોર્ટ એક્ટ અને ભારતીય ન્યાય સંહિતા (મ્દ્ગજી) ની અન્ય જાેગવાઈઓ સંબંધિત આરોપોનો સમાવેશ થાય છે.
પોલીસ રેકોર્ડમાં હત્યાના પાંચ કેસ, આર્મ્સ એક્ટ હેઠળ નવ કેસ, એક દ્ગડ્ઢઁજી કેસ અને ેંછઁછ તથા વિસ્ફોટકો સંબંધિત એક કેસનો સમાવેશ થાય છે. ૨૧ કેસોમાંથી ૧૭ કેસ હાલમાં તપાસ હેઠળ છે, જ્યારે ચાર કેસ ટ્રાયલના તબક્કે છે.
કયા જિલ્લાઓમાં તેની સામે કેસ છે?
તપાસ હેઠળના ૧૭ કેસ પંજાબના વિવિધ જિલ્લાઓ અને કમિશનરેટમાં ફેલાયેલા છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, બટાલામાં સાત, ગુરદાસપુરમાં ચાર, અમૃતસર કમિશનરેટમાં બે, હોશિય??પુરમાં બે, લુધિયાણા કમિશનરેટમાં એક અને સ્ટેટ સ્પેશિયલ ઓપરેશન સેલ (જીર્જીંઝ્ર), અમૃતસર ખાતે એક હ્લૈંઇ નોંધાયેલી છે. હાલમાં ટ્રાયલના તબક્કે રહેલા ચાર કેસ બટાલામાં નોંધાયેલા છે. અમૃતપાલ સિંહ કથિત રીતે જગ્ગુ ભગવાનપુરિયાનો મુખ્ય શૂટર હતો.
પંજાબ પોલીસે અમૃતપાલ સિંહની ઓળખ ગેંગસ્ટર જગ્ગુ ભગવાનપુરિયાના કથિત મુખ્ય સહયોગી અને મુખ્ય શૂટર તરીકે કરી છે. સંગઠિત ગુનાખોરી સાથેના તેના કથિત જાેડાણો અને તેની સામે નોંધાયેલા અનેક કેસોને કારણે તપાસ એજન્સીઓ માટે તેની આંતરરાષ્ટ્રીય હિલચાલ પર નજર રાખવી અગ્રતાનો વિષય બની ગયો હતો. તેનું ભારત આગમન એ પંજાબ પોલીસ, કેન્દ્રીય એજન્સીઓ અને મોલ્ડોવાના સત્તાવાળાઓના સંયુક્ત પ્રયાસોનું પરિણામ છે, જેના અંતે પ્રત્યાર્પણની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ છે.