મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈ નું મોટું નિવેદન
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત “કાયદાના શાસન” દ્વારા સંચાલિત દેશ છે, જ્યાં શાસન મનસ્વીતા કે સત્તા દ્વારા નહીં, પરંતુ બંધારણ અને કાયદા દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. મોરેશિયસમાં “કાયદાના શાસન સ્મારક વ્યાખ્યાન” માં બોલતા, સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે સત્તામાં રહેલા લોકો સહિત દરેક વ્યક્તિએ કાયદાનું પાલન કરવું જાેઈએ.
તેમણે સ્વીકાર્યું કે ઐતિહાસિક રીતે, ગુલામી અથવા વસાહતી કાયદા જેવા કાયદાના નામે અન્યાય થયો છે, પરંતુ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વાસ્તવિક કાયદો તે છે જે ન્યાય, સમાનતા અને ન્યાયીપણાને સમર્થન આપે છે.
સીજેઆઈ ગવઈએ ‘બુલડોઝર શાસન‘ ને પણ ઠપકો આપ્યો હતો, ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુનાવણી અથવા કાનૂની પ્રક્રિયા વિના કોઈનું ઘર તોડી પાડવું એ કાયદાના શાસનનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
“ભારત બુલડોઝર શાસન દ્વારા નહીં, બંધારણ દ્વારા ચલાવવામાં આવશે,” તેમણે કહ્યું.
સીજેઆઈ ગવઈએ ભારત-મોરેશિયસ સંબંધોની પ્રશંસા કરી
સીજેઆઈ ગવઈએ ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચેના ઊંડા સંબંધોની પણ પ્રશંસા કરી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે બંને દેશોએ સંસ્થાનવાદની મુશ્કેલીઓ સહન કરી છે અને હવે મુક્ત અને લોકશાહી સમાજ તરીકે સાથે ઉભા છે.
ગાંધી અને આંબેડકરને યાદ કરતા
મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગવઈએ મહાત્મા ગાંધીના દર્શનનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે કોઈપણ ર્નિણય ગરીબ અને સૌથી હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા વ્યક્તિઓ પર તેની અસરને ધ્યાનમાં લેવો જાેઈએ. બી.આર. આંબેડકરનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે બંધારણે સત્તાના દુરુપયોગને રોકવા અને બધા માટે ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિયમો અને પ્રક્રિયાઓ કાળજીપૂર્વક ઘડી છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે હંમેશા કાયદાના શાસનને સમર્થન આપ્યું છે. તેમણે આ સંદર્ભમાં અનેક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
સીજેઆઈ ગવઈ દ્વારા ઉલ્લેખિત મુખ્ય સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાઓ
કેશવાનંદ ભારતી કેસ (૧૯૭૩): કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે સંસદ બંધારણના મૂળભૂત માળખામાં ફેરફાર કરી શકતી નથી.
મેનકા ગાંધી કેસ (૧૯૭૮): કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે દરેક કાયદો ન્યાયી, ન્યાયી અને વાજબી હોવો જાેઈએ.
ટ્રિપલ તલાક કેસ (૨૦૧૭): કોર્ટે આ પ્રથાને મનસ્વી અને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી.
ચૂંટણી બોન્ડ કેસ (૨૦૨૪): કોર્ટે રાજકીય પક્ષના ભંડોળમાં પારદર્શિતાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.