મુંબઈના છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર કસ્ટમ અધિકારીઓએ બેંગકોકથી આવતા એક મુસાફરને અટકાવ્યો અને ગેરકાયદેસર રીતે ભારતમાં લાવવામાં આવતા ૨૯ વિદેશી પ્રાણીઓ જપ્ત કર્યા પછી વન્યજીવોની તસ્કરીનો એક મોટો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવ્યો. ભારતીય નાગરિક મુસાફરને તેના સામાનમાં છુપાયેલી અનેક દુર્લભ અને સંરક્ષિત પ્રજાતિઓ મળી આવ્યા બાદ તેની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. બાદમાં પ્રાણીઓને ઓળખવા અને બચાવવા માટે વન્યજીવ નિષ્ણાતોને બોલાવવામાં આવ્યા હતા.
જપ્ત કરાયેલી પ્રજાતિઓમાં ગિબ્બોન, મેલાનિસ્ટિક ખિસકોલી, બોલ અજગર અને ઇગુઆનાનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી ભારતમાં વિદેશી વન્યજીવોના વધતા ગેરકાયદેસર વેપાર અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે.
પ્રાણીઓને બેગની અંદર છુપાવવામાં આવ્યા હતા
કાર્યવાહી સાથે સંકળાયેલા વન્યજીવ બચાવકર્તાઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાણીઓને બેગમાં પેક કરવામાં આવ્યા હતા અને ગેરકાયદેસર રીતે દેશમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે બચાવાયેલા પ્રાણીઓની તાત્કાલિક તપાસ કરવામાં આવી હતી અને વાઇલ્ડલાઇફ ક્રાઇમ કંટ્રોલ બ્યુરો (ઉઝ્રઝ્રમ્) અને વન વિભાગ સાથે સંકલનમાં કામ કરતા રેસકિંક એસોસિએશન ફોર વાઇલ્ડલાઇફ વેલ્ફેર (ઇછઉઉ) ના વન્યજીવ નિષ્ણાતોની મદદથી સ્થિર કરવામાં આવ્યા હતા.
ખરાબ પરિસ્થિતિઓ, વેન્ટિલેશનનો અભાવ અને સુટકેસ અને સામાનની અંદર અયોગ્ય હેન્ડલિંગને કારણે પરિવહન દરમિયાન ઘણા તસ્કરી કરાયેલા પ્રાણીઓ ગંભીર તણાવ, ઈજા અથવા મૃત્યુનો ભોગ બને છે. અધિકારીઓએ નોંધ્યું છે કે આવી તસ્કરી માત્ર વન્યજીવન સંરક્ષણ માટે ખતરો નથી પરંતુ સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમમાં રોગો અને આક્રમક પ્રજાતિઓ લાવવાનું પણ જાેખમ ઉભું કરે છે.
આરોપી મુસાફરને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યો છે અને વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.
અધિકારીઓએ કસ્ટમ્સ એક્ટ, ૧૯૬૨ અને વન્યજીવન સંરક્ષણ કાયદાની સંબંધિત જાેગવાઈઓ હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. સ્થાપિત નિયમો અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્ગદર્શિકા અનુસાર બચાવેલા પ્રાણીઓને તેમના મૂળ દેશમાં પાછા મોકલવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
દાણચોરીના કેસોની વધતી જતી યાદી
એક અલગ કેસમાં, ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઇન્ટેલિજન્સ (ડ્ઢઇૈં) એ મુંબઈ એરપોર્ટ દ્વારા કાર્યરત કથિત સોનાની દાણચોરીના નેટવર્કને તોડી પાડ્યું અને લગભગ ૫ કરોડ રૂપિયાની કિંમતની ૩.૨ કિલોગ્રામ વિદેશી મૂળની સોનાની ધૂળ જપ્ત કરી.
તે કાર્યવાહીમાં ત્રણ વિદેશી ટ્રાન્ઝિટ મુસાફરો, ત્રણ એરપોર્ટ કર્મચારીઓ અને એક સ્થાનિક રીસીવર સહિત સાત લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તપાસકર્તાઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સોનું બેંગકોકથી ભારતમાં લાવવામાં આવ્યું હતું અને ટર્મિનલની બહાર ડિલિવરી માટે એરપોર્ટ સ્ટાફને સોંપતા પહેલા ટ્રાન્ઝિટ મુસાફરોના શરીરમાં છુપાવવામાં આવ્યું હતું.